Jak dobrać stopień mielenia kawy do metody parzenia

Dobra, świeżo palona kawa, a w filiżance gorycz albo wodnisty smak?

Zanim uznasz, że winne są ziarna, warto sprawdzić mielenie. To jedna z tych rzeczy, które można poprawić bez zmiany kawy i bez kupowania nowego sprzętu.

Nie trzeba przy tym znać tabel ani oznaczeń na młynkach. Wystarczy znaleźć punkt wyjścia dla swojej metody, a potem wprowadzać małe zmiany.

Dlaczego mielenie ma znaczenie

Parzenie kawy to wydobywanie smaku ze zmielonych ziaren przez wodę. Drobne kawałki łatwiej oddają smak niż duże - mają większą powierzchnię kontaktu.

Znaczenie ma też to, jak woda przepływa przez kawę. Drobno zmielona kawa może ją mocniej zatrzymywać, grubsze kawałki zwykle zostawiają jej więcej miejsca. To wyjaśnia, dlaczego po zmianie ustawienia młynka parzenie czasem trwa wyraźnie dłużej albo krócej, choć nie zmieniłeś nic innego.

Dlatego inne mielenie sprawdza się w ekspresie kolbowym, a inne we French Pressie. Liczy się nie tylko długość parzenia, ale również sposób, w jaki kawa spotyka się z wodą.

Co podpowiada smak

Smak nie wskaże jednej przyczyny, ale dobrze podpowiada, w którą stronę przesunąć młynek.

Kawa gorzka - warto spróbować nieco grubszego mielenia. Szczególnie wtedy, gdy woda przepływa przez kawę z wyraźnym trudem.

Kawa kwaśna - jeśli kwaśność jest nieprzyjemna, a kawa wydaje się słaba, warto spróbować drobniejszego mielenia. Nie każda kwaśność oznacza jednak błąd - w wielu kawach to po prostu element ich charakteru.

Kawa wodnista - drobniejsze mielenie może pomóc, ale najpierw sprawdź, czy kawy nie było po prostu za mało w stosunku do wody.

Ściągawka: od czego zacząć

Poniższe porównania pomagają wybrać pierwsze ustawienie. Nie są dokładną miarą - sól, cukier i piasek też bywają różnej grubości. Ostateczną podpowiedź daje smak i przebieg parzenia.

Espresso z ekspresu kolbowego - bardzo drobne, przypominające drobny cukier, ale z wyczuwalnymi ziarenkami. Jeśli kawa ledwo kapie, spróbuj grubiej. Jeśli wypływa bardzo szybko i jest kwaśna lub słaba - drobniej.

Kawiarka - drobno, jak drobna sól kuchenna. Kawa powinna mieć widoczne ziarenka, a nie przypominać mąki. Jeśli woda przechodzi z trudem, sprawdź, czy mielenie nie jest za drobne.

AeroPress - na początek kawa przypominająca drobny piasek. Przy krótszym parzeniu można spróbować drobniej, przy dłuższym - grubiej. Ustawienie warto dopasować do wybranego przepisu.

Przelew i ekspres przelewowy - na początek kawa przypominająca piasek, z wyraźnie widocznymi ziarenkami. Jeśli woda przepływa szybko, a kawa jest słaba lub kwaśna, spróbuj drobniej. Jeśli przepływa z trudem - grubiej. Dokładne ustawienie zależy także od filtra i ilości kawy.

French Press - na początek kawa przypominająca gruboziarnistą sól. Grubsze kawałki łatwiej zatrzymać sitkiem, więc w filiżance zostaje mniej osadu.

Cold brew - na początek grubo, podobnie jak do French Pressa. Jeśli napój wychodzi zbyt słaby, sprawdź przepis i spróbuj nieco drobniejszego mielenia.

Ekspres automatyczny - najlepiej zacząć od ustawienia zalecanego w instrukcji, a potem wprowadzać małe zmiany zgodnie z zaleceniami producenta. W wielu modelach pokrętło można obracać tylko podczas pracy młynka, ale nie jest to zasada dla każdego urządzenia. Zmiana nie zawsze będzie też w pełni widoczna już w najbliższej filiżance.

Jedna zmiana na raz

To najważniejsza praktyczna rada z całego tekstu.

Jeśli kawa nie smakuje, zmień tylko ustawienie młynka. Ilość kawy i wody oraz sposób parzenia powinny pozostać podobne - inaczej nie będziesz wiedział, co właściwie zadziałało.

Wystarczy mała poprawka, ponowne parzenie i porównanie smaku. W przelewie lub ekspresie kolbowym sam czas przepływu może się przy tym zmienić - to również cenna wskazówka, a nie błąd. Nie trzeba poprawiać wszystkiego naraz.

Mielenie tuż przed parzeniem

Jeśli masz taką możliwość, warto mielić kawę bezpośrednio przed parzeniem - zmielona kawa szybciej traci aromat niż całe ziarna. Nie trzeba jednak traktować kawy zmielonej wcześniej jako straconej.

To zresztą ta sama zasada, o której pisaliśmy przy okazji przechowywania kawy: im mniejszy kontakt z powietrzem, tym dłużej kawa zachowuje swój charakter. Przy zakupie kawy mielonej praktycznym rozwiązaniem są mniejsze opakowania i szczelne zamykanie po użyciu.

Młynek z nożykiem czy żarnowy

Jeśli rozważasz zakup młynka, to jest rozróżnienie, które warto znać.

Młynek z wirującym nożykiem rozbija ziarna na kawałki różnej wielkości. Trudniej więc powtórzyć ten sam efekt za kolejnym razem.

Młynek żarnowy rozdrabnia kawę między dwoma elementami. Pozwala ustawić grubość i uzyskać bardziej podobne do siebie kawałki. Dzięki temu łatwiej ocenić, czy kolejna zmiana rzeczywiście poprawiła smak.

Zmiana kawy, zmiana ustawienia

Po zmianie ziaren to samo ustawienie młynka może dawać inny efekt. Przy jaśniej palonej kawie czasem pomaga nieco drobniejsze mielenie, a przy ciemniej palonej - grubsze. To kierunek próby, nie obowiązkowa zasada.

Więcej o tym, jak stopień palenia zmienia charakter kawy, znajdziesz w naszym przewodniku po stopniach wypalenia.

Na koniec

Najpierw dobierz mielenie do metody, korzystając z prostego porównania: drobny cukier, piasek albo gruboziarnista sól. Potem sprawdź smak i wprowadź małą zmianę.

Przy nieprzyjemnej goryczy spróbuj grubiej. Przy kwaśnej lub słabej kawie - drobniej. Jeśli to nie pomaga, sprawdź także ilość kawy i wody oraz sposób parzenia. Młynek jest ważną częścią układanki, ale nie jedyną.

A jeśli szukasz kawy, na której warto to przećwiczyć - zajrzyj do naszej oferty.